Ses sustu... Gece sustu... Ay sustu... Bir tek yıldızlar konuştu gözlerinde parlayarak. Çoban yıldızı dedi:
“Birleşse bütün yıldızlar, el ele tutuşsa, birlik olsa ve buluşsa güneşle, sonra dolsa gönlüne, gururun ve kibrinle kilitlediğin kalbini aydınlatamazlar.”
Yolcu dedi:
“Ey karanlıklarıma düşen, baktıkça gözlerimde parlayan yıldız! Söyle bana! Kendimin neresindeyim, halimin adı ne, nedir benim sonum?”
Yıldız dedi:
“Halin gururdur ey yolcu, halin yıkımdır, halin en olunmaz duruşudur kalbinin. Yolunsa, kendinin gerçeği, gerçeğin yalanıdır! Bu kibrinle, bencilliğinle, sonun hüsran, hayatın hicrandır... Alçakta gördüklerin efendi, yüksekte gördüğün benliğinse köledir.”
Şaşırdı genç adam. Temiz ve aydınlık sandığı şey, kendisinin kirli ve karanlık gölgesiydi. Bu kaçmak istediği bir gerçekti. Öfkeden geceyi tekmelemeye başladı. Oysa, geceden daha karanlıktı düşünceleri. Karanlığı bile korkutan kabusları vardı.
“Ah!” dedi...
“Ey öfkemi artıran, geceme kargaşa düşüren yıldız. Ah bir yetişebilsem sana, yetişebilsem gökyüzüne, tutabilsem dalından, ellerimle koparabilsem asılı bulunduğun geceden seni, sonra sığdırabilsem avucuma üfleyip söndürürdüm ışığını.”
Parlayarak devam etti çoban yıldızı “Senin söndürmek istediğin benim değil; yoluna kılavuzluk edenin ışığıdır. Kendine duyuramadığın sesin, kabullenmek istemediğin gerçeğin parlaklığıdır. Senin söndürmek istediğin gecenin ayı, gündüzünün güneşidir. Ey öfkesiyle boşluklara savrulan, aydınlığına kendi elleriyle perde çeken biçare, ne acıdır ki; güneş hiçbir şeyi ayırt etmeden herkesin üzerine doğuyor. Yağmur hiçbir şeyi ayırt etmeden her şeyin ve herkesin üzerine yağıyor. Etrafına misk kokuları yayan gül bahçelerine de, senin tarumar ettiğin ve etrafına pis kokular yayan gönül bahçene de. Ama sen halâ kendi sesini susturan, gerçekleri yalan bilen, doğrulara kulak tıkayan nefsin yüzünden gerçeklere yabancısın. Halâ açmayacak mısın anahtarı sende olan, gerçekliğini kilitlediğin benlik kapılarını?
Düşündü yolcu... Ki o yıldız kendisi gibi nice yolcuya kılavuzluk etmiş, nice bilmeze yol göstermişti. Neydi onu böyle düşündüren? Bir süre sonra sakinleşti...
Dedi: “Anlat bana ey gecemin feneri, yolumun işareti anlat bana! Ben kimim, kendimin neresinde duran bencilim?”
Dedi Çoban Yıldızı: “Anlatmakla değil; düşünmekle anlarsın, bakmakla değil; istemekle görürsün kendini. Gururunla değil; sevginle büyütürsün gönül bahçenin tarumar edilmiş güllerini. Zorla değil; sabrederek kavrarsın zamanın anlamını. Şöhretinle değil; insanlığınla kazanırsın dostlarının güvenini. Öfkenle değil; tevazuunla yenersin düşmanın nefretini. Sesinle değil; sözünle dinletirsin insanlara kendini. Sen ancak kendinin yıkımı olan kibir ve gururdan vazgeçince kendin olursun. Vazgeçmek isteyince kendine yol bulursun.”
Dedi yolcu: “Söyle bana ey sözleri gönlümde, ışığı göz bebeklerimde parlayan yıldız! Susma söyle, yok mudur benim içimde benden bir parça? Yok mudur, benden bana bir yol? Yok mudur, beni ben yapacak bir anlamım? ”
“Ey karanlık gecede aydınlığını arayan yolcu! Sen şerefini zelil eden, vezirken rezil olan, rezilken vezir olanlardansın. İnsanlardan bir insansın. Topraktansın, cansın. Bulmak için aramak, görmek için bakmak, yürümek için adımlamak, bitirmek için başlamak şarttır. Ama asıl gerekense istemektir; istemeden yapmak yalnızca yaptığını sanmaktır. Şimdi söyle bana, gerçeğini arayan, geceme yoldaş olan kişi söyle! Senden sana bir yol bulmayı, tarumar edilen gönül bahçenin bahçıvanı olmayı, köleyken efendi olmayı istiyor musun?”

Yolcu ilk kez gülümsedi. Tebessüm tadında hem de. Çölde kaybettiği devesini bulan adam gibi, susuzluğu dinmiş yürek gibi gülümsedi. Açlığı dinmiş fakir gibi, uçmayı yeni öğrenmiş kuş gibi mutlu ve özgür hissetti kendini.
Dedi: “Sen ki, nice yolcuya kılavuzluk etmiş, nice kaybolanı yurduna kavuşturmuşsun. Sen ki, nice karanlıklara ışık olup düşmüşsün. Bana da, beni bulabileceğim en kısa yolu göster! Göster ki, ömrümün aydınlığı karanlıktan sıyrılıp aydınlı