
Akçaağaç, akçaağaçgiller (Aceraceae) familyasının Acer cinsinden ağaç ve ağaççıkların ortak adı.
Konu başlıkları [gizle]
1 Morfolojik özellikleri
2 Odun yapısı ve kullanımı
3 Ekolojik istekleri
4 Dağılımı
5 Türler
6 Dış bağlantılar
Morfolojik özellikleri [değiştir]
Çoğunlukla kışın yaprağını döken ağaç ve ağaççık halinde odunsu bitkilerdir. Sürgünlerde karşılıklı olarak yer alan tomurcuklar ya kiremitvari dizilen pullar veya dışarıdan görülen iki pul ile örtülmüştür. Uzun saplı yapraklar basit, loplu veya tüysüdür. Yapraklar bazılarında sapından koparılınca süt çıkar.
Çiçekler erdişi veya bir evciklidir. Kısa sürgünlerde dik duran veya aşağı sarkan salkım, mürekkep salkım vaziyetinde yer alırlar. Çanak ve taç yapraklar çoğunlukla 5 parçalıdır. Bazen taç yaprak hiç yoktur. Stamen 4-8 kadar fakat genellikle 8 tanedir. Ovaryum iki gözlüdür. Genellikle 2 ender olarakta 3 nuks (kanatlı meyve) gelişir. Bir tür hariç (şeker akçaağacı - Acer saccharum) diğerlerinde çimlenme epigeiktir.
Gövdelerinin genç yaşlarda düzgün pürüzsüz, sonraları derin çatlaklı levhalar halinde parçalanmış kabukları vardır. Bir çoğu yaz sürgünü yapar. Sonbaharda yedek madde olarak nişasta depo ederler. Sürgünlerin uçlarında nişasta, tanen, şekerli madde salan türler vardır.
Odun yapısı ve kullanımı [değiştir]
Akçaağaçların odunları genellikle ağır, beyaz ve serttir. Yarıldığı zaman basit geçitli dağınık iletim boruları, en fazla 4 sıra halinde uzanan parlak özışınları göze çarpar. Bazılarında öz odun koyu renkte ve belirgin, bazılarında ise farksızdır.
Başta tornacılık olmak üzere değişik amaçlar için kullanılan odunlarından başka bazı türlerin besi suyundan özel şuruplar yapılmaktadır.
Ekolojik istekleri [değiştir]
Işık ihtiyaçları yüksektir. Ancak yarıgölge şartlarında da yetişebilmektedirler. Genellikle iyi drene edilebilen, organik maddece zengin ve killi topraklarda iyi yetişir. Akçaağaçlar tohumla, çelik, kalme ve göz aşılarıyla çoğatılabilmektedir. Tohumla çoğaltmada ekimden önce tohumun tabi olacağı işlemler çok değişiktir. Yalnızca dişbudak yapraklı akçaağaç (Acer negundo) türünün tohumunda herhangi bir çimlenme engeli yoktur.
Her mevsimde ayrı bir renk alan yaprakları, bazılarının göz alıcı çiçek ve meyvelerinden dolayı park ve bahçelerde yetiştirilirler.
Dağılımı [değiştir]
Akçaağaçlar dünyanın tropik bölgeleri dışında kalan birçok yerinde Asya, Avrupa, Kuzey Afrika ve Kuzey Amerika' da doğal yayılış gösteren çok sayıda türe sahiptir.
Türler [değiştir]
Himalaya akçaağacı (Acer acuminatum)
Geniş akçaağaç (Acer amplum)
Sivri yapraklı akçaağaç (Acer argutum)
Florida akçaağacı (Acer barbatum)
Asya akçaağacı (Acer barbinerve)
Çin akçaağacı (Acer buergerianum)
Acer caesium
Acer calcaratum
Campbell akçaağacı (Acer campbellii)
Ova akçaağacı (Acer campestre) Türkiye.
Kırmızı çizgili akçaağaç (Acer capillipes)
Beşparmak akçaağaç (Acer cappadocicum) Türkiye.
Gürgen yapraklı akçaağaç (Acer carpinifolium)
Acer caudatum
Asma yapraklı akçaağaç (Acer circinatum)
Sarmaşık yapraklı akçaağaç (Acer cissifolium)
Meşin yapraklı akçaağaç (Acer coriaceifolium)
Alıç yapraklı akçaağaç (Acer crataegifolium)
David akçaağacı (Acer davidii)
Devil akçaaağacı (Acer diabolicum)
Ihlamur yapraklı akçaağaç (Acer distylum)
Acer elegantulum
Faber akçaağacı (Acer fabri)
Yelpaze yapraklı akçaağaç (Acer flabellatum)
Forrest akçaağacı (Acer forrestii)
Girald akçaağacı (Acer giraldii)
Kayalık dağı akçaağacı (Acer glabrum)
İspanya akçaağacı (Acer granatense)
Büyük dişli akçaağaç (Acer grandidentatum)
Kağıt kabuklu akçaağaç (Acer griseum)
Grosser akçaağacı (Acer grosseri)
Yunan akçaağacı (Acer heldreichii)
Henry akçaağacı (Acer henryi)
Hers akçaağacı (A